Në jetën e përditshme të shumë njerëzve, sidomos të moshuarve ose atyre që kanë kaluar një dëmtim apo ndërhyrje kirurgjikale, mbajtja e ekuilibrit gjatë ecjes është një sfidë reale. Në këto raste, bastunët me tre ose katër këmbë bëhen një ndihmës i pazëvendësueshëm, pasi ofrojnë më shumë siguri dhe stabilitet krahasuar me bastunët e zakonshëm me një këmbë.
Çfarë janë bastunët me tre ose katër këmbë?
Bastunët me tre ose katër këmbë janë pajisje ortopedike që përdoren për të lehtësuar ecjen dhe për të ofruar mbështetje shtesë tek personat me vështirësi në lëvizje. Ndryshe nga bastuni i zakonshëm, në fundin e tyre nuk kanë një bazë të vetme, por tre ose katër këmbë të vogla me mbështetëse gome, që sigurojnë më shumë sipërfaqe kontakti me tokën. Kjo i bën shumë më të qëndrueshëm dhe e redukton rrezikun e rrëzimit.
Llojet kryesore të bastunëve me bazë të gjerë
- Bastunë me tre këmbë – kanë një bazë trekëndore, zakonisht të lehtë dhe të përshtatshme për persona që kanë nevojë për pak më shumë stabilitet se bastuni klasik, por duan një pajisje të manovrueshme.
- Bastunë me katër këmbë – të njohur edhe si bastunë katërkëndorë, kanë bazën më të gjerë dhe janë më stabilë. Ata shpesh rekomandohen për persona me dobësi muskulare, probleme të ekuilibrit ose gjatë periudhës së rehabilitimit pas një operacioni.
Përfitimet dhe avantazhet
Përdorimi i bastunëve me tre ose katër këmbë sjell disa përfitime të dukshme:
- Stabilitet më i madh – falë bazës së gjerë, përdoruesi ndjehet më i sigurt gjatë ecjes edhe në sipërfaqe të pabarabarta.
- Shmangia e rrëzimeve – një nga problemet më të mëdha tek të moshuarit janë rrëzimet. Këta bastunë reduktojnë ndjeshëm këtë rrezik.
- Mundësi për të mbajtur peshë më të madhe – bastunët me katër këmbë, sidomos, ofrojnë mbështetje të fortë për persona që kanë vështirësi serioze me gjymtyrët e poshtme.
- Mundësi për të pushuar – disa modele janë projektuar që të qëndrojnë vetë në këmbë kur nuk përdoren, duke i dhënë mundësi përdoruesit të bëjë pushime pa i vendosur bastunët në mur ose në karrige.
- Përshtatshmëri – shumica e modeleve janë të rregullueshme në gjatësi, çka i bën të përshtatshme si për persona të gjatë, ashtu edhe për ata më të shkurtër.
Udhëzime për përdorim të saktë
Përdorimi i saktë i bastunit është po aq i rëndësishëm sa zgjedhja e tij. Ja disa këshilla praktike:
- Bastuni duhet të jetë në anën e kundërt të këmbës së dobët, për të balancuar më mirë trupin.
- Gjatësia duhet të rregullohet në mënyrë që doreza të arrijë rreth nivelit të kyçit të dorës kur krahu është i lirë poshtë.
- Ecja duhet të bëhet duke lëvizur njëkohësisht bastunin dhe këmbën e dobët përpara, e më pas këmbën tjetër.
- Në shkallë ose sipërfaqe të pjerrëta, lëvizjet duhet të bëhen ngadalë dhe me kujdes të shtuar.
Një shembull i përditshëm nga realiteti shqiptar: një i moshuar që jeton në apartament pa ashensor dhe duhet të zbresë disa shkallë çdo ditë për në dyqan, me një bastun me katër këmbë e bën këtë më të sigurt dhe me më pak frikë nga rrëzimi.
Kujdesi dhe mirëmbajtja
Për të zgjeruar jetëgjatësinë e bastunit dhe për të ruajtur sigurinë, kujdesi është i domosdoshëm:
- Kontrolloni rregullisht bazat prej gome, pasi me kalimin e kohës ato konsumohen dhe humbin ngjitjen.
- Pastroni bastunin nga pluhuri dhe balta, sidomos këmbët e poshtme, për të shmangur rrëshqitjen.
- Ruajeni në vend të thatë për të shmangur ndryshkun, sidomos nëse është prej metali.
- Nëse mekanizmi i rregullimit të lartësisë fillon të lirohet, duhet riparuar ose zëvendësuar menjëherë.
Këshilla praktike për zgjedhjen e duhur
Zgjedhja e bastunit me tre ose katër këmbë duhet të bazohet në nevojat individuale të përdoruesit. Për persona që kërkojnë më shumë lëvizshmëri, bastuni me tre këmbë është më praktik. Për ata që kanë dobësi të theksuar muskulare ose probleme serioze të ekuilibrit, bastuni me katër këmbë është alternativa më e sigurt. Gjithmonë është e këshillueshme që zgjedhja të bëhet pas konsultës me mjekun ose fizioterapistin, pasi çdo rast është unik dhe kërkon qasje të personalizuar.