Një bastun nuk është thjesht një mjet për mbështetje gjatë ecjes, por shpesh shndërrohet në një ndihmës të përditshëm që rrit sigurinë dhe pavarësinë e individëve. Përveç modeleve klasike, sot ekzistojnë edhe bastunë me sistem amortizimi, të cilët ofrojnë një lehtësim shtesë duke zvogëluar tronditjet që ndihen nga toka deri te kyçi, gjuri apo edhe shtylla kurrizore. Ky tip bastuni është gjithnjë e më i përdorur si nga të moshuarit, ashtu edhe nga personat që po kalojnë një periudhë rehabilitimi pas dëmtimeve.
Çfarë është një bastun me sistem amortizimi?
Një bastun me sistem amortizimi është një mjet ortopedik i pajisur me një mekanizëm të veçantë që funksionon ngjashëm me amortizatorët në makinë. Ky sistem thith energjinë e goditjes që krijohet gjatë kontaktit të bastunit me tokën dhe e shpërndan gradualisht, duke ulur presionin mbi nyje dhe muskuj. Në praktikë, kjo e bën ecjen më të qetë dhe më pak të lodhshme.
Llojet kryesore të bastunëve me amortizim
Ekzistojnë disa variante të këtij bastuni, të cilat ndryshojnë në formë dhe teknologji:
- Bastunë me amortizim pranveror – përdorin një sustë të brendshme që kompresohet dhe zbut goditjen gjatë kontaktit me tokën.
- Bastunë me majë gome të posaçme – kanë një bazë gome me struktura fleksibël që thithin dridhjet dhe parandalojnë rrëshqitjen.
- Bastunë teleskopikë me amortizator – shpesh përdoren nga sportistët ose gjatë trekking-ut, pasi kombinojnë rregullimin e gjatësisë me sistemin e zbutjes së tronditjeve.
- Bastunë me tre ose katër këmbë dhe amortizim – sigurojnë stabilitet më të madh për persona me ekuilibër të dobët dhe përveç kësaj reduktojnë presionin mbi trup.
Përfitimet dhe avantazhet
Përdorimi i një bastuni me sistem amortizimi sjell disa përfitime të rëndësishme:
- Reduktim i dhimbjes në nyje – sidomos për ata që vuajnë nga artroza, osteoporoza ose dhimbje të shpeshta në gjunjë.
- Më pak lodhje – amortizimi ul presionin që ndjehet gjatë ecjes së gjatë, duke e bërë aktivitetin më të këndshëm.
- Siguri më e lartë – bastunët me bazë gome ose këmbë të shumëfishta ofrojnë më pak rrezik rrëzimi, veçanërisht në sipërfaqe të rrëshqitshme.
- Përshtatje për persona të ndryshëm – nga të moshuarit që ecin ngadalë deri te sportistët që kërkojnë një mjet ndihmës gjatë stërvitjes.
Në realitetin shqiptar, shumë të moshuar apo pacientë që dalin nga një operacion i gjurit apo i ijes gjejnë lehtësim të madh me këta bastunë, pasi ulin dhimbjen dhe rrisin vetëbesimin gjatë lëvizjes.
Udhëzime për përdorim të saktë
Për ta shfrytëzuar sa më mirë një bastun me amortizim, duhet pasur parasysh disa rregulla të thjeshta:
- Rregullimi i gjatësisë – bastuni duhet të përshtatet në një nivel që doreza të jetë në lartësinë e ijeve kur qëndron drejt.
- Përdorimi në anën e duhur – nëse keni dhimbje në këmbën e majtë, bastuni duhet mbajtur në dorën e djathtë, dhe anasjelltas.
- Hapat e sinkronizuar – bastuni vendoset në tokë në të njëjtën kohë me këmbën e dëmtuar për të shpërndarë peshën.
- Kontroll i gomës ose sistemit amortizues – sigurohuni që maja e bastunit nuk është e konsumuar dhe mekanizmi i brendshëm funksionon pa zhurmë ose bllokime.
Kujdesi dhe mirëmbajtja
Për të pasur jetëgjatësi më të madhe dhe siguri maksimale, bastunët me sistem amortizimi kërkojnë kujdes të thjeshtë:
- Pastroni majën e gomës rregullisht, sidomos nëse përdoret në rrugë me baltë ose pluhur.
- Kontrolloni herë pas here mekanizmin e brendshëm të amortizimit për konsum ose prishje.
- Zëvendësoni pjesët e dëmtuara (gomën, dorezën apo sustën) pa pritur që të bëhen të papërdorshme.
- Mbajeni bastunin në vend të thatë për të shmangur ndryshkun, sidomos nëse ka pjesë metalike.
Këshillë praktike për zgjedhjen e duhur
Nëse po mendoni të blini një bastun me amortizim, kini parasysh që duhet të zgjidhni modelin sipas nevojës tuaj. Një i moshuar që ecën kryesisht brenda shtëpisë mund të zgjedhë një bastun me majë gome të butë, ndërsa një person aktiv që bën shëtitje të gjata në natyrë mund të përfitojë nga një bastun teleskopik me sistem amortizimi pranveror. Gjithmonë është mirë të konsultoheni me mjekun ose fizioterapistin përpara blerjes, në mënyrë që pajisja të përshtatet me gjendjen tuaj shëndetësore. Një zgjedhje e saktë jo vetëm që ofron komoditet, por rrit ndjeshëm edhe sigurinë gjatë ecjes së përditshme.